TYP Çalışanlarına İlave Tediye Müjdesi: Mahkemeden Dikkat Çeken “İşçi Sayılır” Kararı!
TYP kapsamında kamu kurumunda çalışanlar ilave tediye alabilir mi? TYP çalışanı işçi sayılır mı?
İş Mahkemesi verdiği kararla, bu sorular bakımından TYP çalışanlarını yakından ilgilendiren önemli değerlendirmeler içeriyor.
Mahkeme, Toplum Yararına Program kapsamında kamu kurumunda çalışan davacının işçi statüsünde olduğuna karar verdi ve davacı lehine 31.050,22 TL brüt ilave tediye alacağına hükmetti.
Üstelik TYP katılımcı taahhütnamesinde yer alan “TYP herhangi bir kamu kurumunda geçici veya daimi surette işçi statüsünü kazandırmaz” ifadesi de mahkemenin işçi statüsünü kabul etmesine engel olmadı.
Peki bu karar TYP kapsamında çalışmış kişiler için ne anlama geliyor?
TYP Çalışanı İşçi Sayılır mı?
Toplum Yararına Programlar, İŞKUR tarafından özellikle işsizliğin yoğun olduğu dönemlerde istihdamında güçlük çekilen kişilerin çalışma hayatından uzaklaşmalarını önlemek ve geçici gelir desteği sağlamak amacıyla uygulanmaktadır.
Ancak bir programın “geçici gelir desteği” amacı taşıması, program kapsamında yapılan fiili çalışmanın hukuki niteliğine ilişkin tartışmayı ortadan kaldırmıyor.
İş Mahkemesi de önüne gelen uyuşmazlıkta tam olarak bu noktaya odaklandı.
Davacı, İŞKUR tarafından yürütülen TYP kapsamında kurumlarda çalışmış ve yaptığı çalışma karşılığında asgari ücret almıştı.
Mahkeme;
– fiilen iş görülmesini,
– çalışma karşılığında ücret ödenmesini,
– işverenin organizasyonu içerisinde çalışılmasını,
– çalışanın talimat ve denetime tabi bulunmasını,
– sosyal güvenlik primlerinin yatırılmasını
birlikte değerlendirerek davacının **işçi olarak kabul edilmesi gerektiği** sonucuna ulaştı.
“TYP İşçi Statüsü Kazandırmaz” İfadesi Her Şeyi Değiştiriyor mu?
Kararın en dikkat çekici noktalarından biri de bu.
TYP Genelgesi ekindeki katılımcı taahhütnamesinde:
“TYP herhangi bir kamu kurumunda geçici veya daimi surette işçi statüsünü kazandırmaz.” şeklinde bir ifade bulunuyor.
Ancak mahkeme, kişinin böyle bir taahhütte bulunmasının tek başına işçi statüsünü ortadan kaldırmayacağını değerlendirdi.
Başka bir ifadeyle çalışma ilişkisinin hukuki niteliği yalnızca imzalanan belgenin adına veya sözleşmede kullanılan ifadeye göre belirlenemez.
Önemli olan, çalışmanın gerçekte nasıl gerçekleştirildiğidir.
Fiili ilişkinin iş sözleşmesinin unsurlarını taşıması halinde, “işçi değildir” şeklindeki bir kayıt tek başına belirleyici olmayabilir.
TYP’de İşveren İŞKUR mu, Çalışılan Kamu Kurumu mu?
TYP uyuşmazlıklarındaki bir başka kritik konu da doğru işverenin belirlenmesidir.
Mahkeme kararında, İŞKUR’un programın yürütülmesindeki rolü ile fiili işverenlik birbirinden ayrılmıştır.
Somut olayda davacı iş görme edimini kurum bünyesinde yerine getirdiği için mahkeme, **işverenin davalı kamu kurumu olduğuna** karar vermiştir.
Bu konuda Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2019/5463 E., 2019/19706 K. sayılı kararına da dayanılmıştır.
Yargıtayın anılan kararında da TYP kapsamında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir okulda çalışan kişi ile Bakanlık arasında işçi-işveren ilişkisinin kurulduğu, İŞKUR’un ise işveren olmadığı kabul edilmiştir.
TYP Çalışanları İlave Tediye Alabilir mi?
İlave tediye hakkının temel dayanağı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkında Kanun’dur.
Kanun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak çalışan kişilere belirli koşullarla ilave tediye ödemesi yapılmaktadır.
İş Mahkemesi de davacının işçi olduğunu tespit ettikten sonra, kamu kurumunda gerçekleştirilen çalışma nedeniyle ilave tediye hakkını değerlendirmiş ve davayı kabul etmiştir.
Mahkeme; 31.050,22 TL brüt ilave tediye alacağının 03.03.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmetmiştir.
Mahkeme Hangi Emsal Kararlara Dayandı?
Mahkeme kararını yalnızca kendi hukuki değerlendirmesine dayandırmadı. Gerekçede farklı Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtay kararlarına da yer verildi.
Bu kararlar özellikle TYP çalışanlarının işçi statüsü, işverenin belirlenmesi ve kamu kurumlarında çalışan işçilerin ilave tediye hakkı bakımından önem taşımaktadır.
TYP Kapsamında Çalıştıysanız Siz de İlave Tediye Talep Edebilir misiniz?
Karar, TYP kapsamında kamu kurumlarında çalışmış kişiler açısından oldukça önemli olmakla birlikte, her TYP çalışanının otomatik olarak ilave tediye alacağı bulunduğu anlamına gelmemektedir.
Her çalışan bakımından ayrı ayrı;
– hangi kamu kurumunda çalışıldığı,
– çalışmanın hangi tarihler arasında gerçekleştirildiği,
– fiili çalışma koşulları,
– işveren sıfatının hangi kuruma ait olduğu,
– çalışılan kurumun 6772 sayılı Kanun kapsamındaki durumu,
– daha önce ilave tediye ödemesi yapılıp yapılmadığı,
– zamanaşımı süreleri incelenmelidir.
Bu nedenle TYP kapsamında çalışmış kişilerin haklarının somut çalışma kayıtları üzerinden değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
TYP İlave Tediye Davalarında Arabuluculuk Şart mı?
İşçi alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekmektedir.
İncelenen olayda da mahkeme, kabul edilen ilave tediye alacağına arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren yasal faiz uygulanmasına karar vermiştir.
Dolayısıyla TYP kaynaklı işçilik alacağı taleplerinde usul sürecinin de doğru yönetilmesi önemlidir.
TYP Çalışanlarının Hakları Açısından Karar Neden Önemli?
İş Mahkemesinin kararı üç açıdan öne çıkmaktadır:
Birincisi: TYP kapsamında çalışan kişinin fiili çalışma koşullarına göre işçi sayılabileceğini kabul etmektedir.
İkincisi: “TYP işçi statüsü kazandırmaz” şeklindeki taahhüt hükmünün tek başına işçi statüsünü ortadan kaldırmadığını ortaya koymaktadır.
Üçüncüsü: İşçi statüsü kabul edilen TYP katılımcısının, gerekli diğer koşulların bulunması halinde 6772 sayılı Kanundan kaynaklanan ilave tediye alacağını talep edebileceğini göstermektedir.
Bu yönleriyle karar, TYP kapsamında kamu kurumlarında çalışmış kişilerin işçilik alacaklarının değerlendirilmesinde dikkatle incelenmesi gereken bir karar niteliğindedir.
TYP İlave Tediye Alacağı Hakkında Hukuki Destek
Toplum Yararına Program kapsamında kamu kurumunda çalıştıysanız; ilave tediye, ücret ve diğer işçilik alacaklarınızın bulunup bulunmadığının çalışma kayıtlarınız ve somut olayın özellikleri çerçevesinde ayrıca incelenmesi gerekir.
Consensus Hukuk & Danışmanlık olarak TYP kaynaklı işçilik alacakları ve ilave tediye uyuşmazlıkları hakkında ayrıntılı hukuki değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Telefon: 0312 400 00 23
E-posta: info@chukuk.com
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları içerisinde ayrıca değerlendirilmelidir.